Yal aseggas, unzar n tidett amezwaru n umwan yettuɣal d-yecceḍ amgired yiwen: tiwwurt ara d-yuɣalen d aman, tdift i d-yeffeɣ, asifun n tduct i yettɛeggiḍen neɣ tiɣeṛɣert i d-yettalin seg tuffɣa. Deg tuget n tmeṭṭiwin, ugur ur d-yekkis ara seg unzar ɣef yiman-is, maca seg wayen akk i d-yeddan deg tuffɣa deg wayyuren iquṛṛen.
Amnir-a yettwaxdem i yimdanen, i yimawlan akked wid i yeṭṭafaren ixxamen neɣ tayimmuba, deg Tizi Wezzu, deg Lezzayer akked wayen-nniḍen deg Lezzayer. Yessuffeɣ-d abrid n uḥraz, s tigawin i tzemreḍ ad tent-teḍṛeḍ s yiman-ik, war lqaεa n uxeddam, yerra-d daɣen acu n lawan i yif ad tefkeḍ tamsalt i wayeḍ.
Ayɣer unzar amezwaru yettwali ugur
Deg unebdu, ẓẓeṛ, ṛṛmel, ibeṭṭiḍen yemmuten, iẓẓayen imecṭuḥen i d-yewwi waḍu akked wayen n tneccit ttidiren deg iɣerbalen, deg imejṛa n unzar akked deg waman n tiɣɣul. Ulac ayen ara ten-yekkesen, axaṭer ulac tuffɣa n waman yettɛaṛḍen. Mi d-yusa unzar, kullec yettwajbed yiwen n tikkelt ɣer yiḥricen yessfeḍḍen n yiṣuffaten, anda i d-ttwaxedmen yibeddalen.
Ammesten n tmurt yesɛa daɣen amkan-is. Almend n yiswiren, yella ixxamen s tgemmunt neɣ s tzedgit, tigejdit, igaraj deg lqaεa neɣ ixxamen deg ufella n ubrid. D imukan anda aman ɛeddan ad ttidubun ma yella tuffɣa tettwaɣelqen. Ismeqquṛen i d-yettilin ɣer ixxamen, am tzemmurin, tiɣḍen neɣ ukalibtus, d-ttessawaden daɣen aṭas n yibeṭṭiḍen d yibeṭṭiḍen d iseqqamen.
Af-d iɣeḥḥ yeḥwaǧen deg uxxam-ik
Uqbel ad txedmeḍ, ɛeddi tawaɣit tamaneɣt meṛṛa. Tamsalt d ad twaliḍ anda i yif ad iṛuḥ waman deg wussan n unzar, syin ad tsenqdeḍ ma yella abrid yefkan.
Tigejdit, imuṭṭayen d tizedgin
- Ḥemmel iɣerbalen n tuffɣa teqqleɛeḍ ibeṭṭiḍen, ṛṛmel akked iseqqamen i d-yettbanen.
- Sekkeb aɣerbuz n waman teẓṛeḍ: waman ilaq ad iṛuḥ s tidet, war ma yeqqim.
- Senqed ma yella iẓɣalen ttwaliḍ yewjed i waman ɣer tuffɣa u ala ɣer tewwurt neɣ ɣer yiɣil.
Imejṛa n unzar d ibuyaten n unzar
Wali ma yella imejṛa n unzar n yeččuren d iseqqamen, ma yella ibuyaten ttwarzen akken ilaq, u ma yella ddaw-nsen ur yettwaɣelqen ara s lehwa neɣ s yiẓebdan. Abuyat yettwaɣelqen yezmer ad d-yessufeɣ waman ɣef yiɣil n yixxamen u ad yeglu s tezzizet.
Isifunen n lqaεa, iqqaren, tiduct d yimiḍen
Imukan-a ttwasqedcen yal ass, ayen i yettẓẓaḍen ɣef tazzla n uɣelqem: azzar, tiɣuyyi, lejṛa n sabun, ṭṭin n ṛṛuḥ. Kkes iɣerbalen, sfeḍ-iten, tekkseḍ ayen i d-twaliḍ war ma tettẓeggaḍ. Ma yella asifun n lqaεa yeqqim zik war ma ttwaseqdac, am deg igaraj neɣ deg uxxam n usfaḍ, ččar-it s waman i wakken ad d-tuɣaleḍ tagrawt n waman i yeqqnen ṛṛay.
Iṛegaṛen d taḥfaṛt septique
Ma yella tzemreḍ ad tekcemeḍ ɣer yiṛegaṛ, ḥemmel tafekka s lḥedd u senqed ma yella waman i d-yettbanen yeṛṛeḥ u ulac ayen i yeqqimen. Ma yella uxxam-ik ur yeqqin ara ɣer uẓeṭṭa amatu u yesɛa taḥfaṛt septique, ur tt-teldiḍ ara s lehwa: iɣuzan d lxaṭer n unegzu ttidit. Aɣeẓẓum-a ilaq ad yettwasenqed d uxeddam aseḥfaḍ.
Tigawin n uḥraz ilaqen ad ttwaxedmen uqbel umwan
- Kkes iɣerbalen akked imejṛa n unzar seg yibeṭṭiḍen meṛṛa, s ufus s ifegṛan neɣ s tmegrut tamecṭuḥt.
- Sfeḍ iẓɣalen u ɣeṛ ma yella ibuyaten n unzar ldin.
- Sɣeṛ tuffɣa n wadeg ɣer ukessar s waman yeḥman (mačči yeḥman aṭas ɣef PVC) mbaɛd ma tekkseḍ ayen i d-yettbanen.
- Ɛreḍ tuffɣa s waɣerbuz n waman deg yal amkan yeḥwaǧen, i wakken ad twaliḍ ma yella tettwaɛeggeḍ.
- Senqed ayen i d-yeṭṭafaren uxxam: ssenqes iɣsan i d-yettaɛeddayen deg tzedgit, ṭṭef ibeṭṭiḍen, ssebɛed iseqqamen neɣ iɣebbaren n ttezbel i d-yeqqimen ɣer iɣerbalen.
- Af-d imukan idduklen anda aman ṭṭfen deg unzar yezrin u aru ayen i ilaqen ad yettwasnifel.
Tamsalt tameqqrant d ad txedmeḍ tawaɣit-a seg taggara n unebdu, uqbel ad d-xdun yiswiren imeqqranen n unzar. Wussan n tidett ttbeddilen almend n tmurtiwin: aɣaṛ n lebḥeṛ d Teqbaylit ur ɛeddin ara akken yiwen.
Ayen i yifen ad twaliḍ
- Ur tsemmesteḍ ara aṭas n yimɣan n uxxam neɣ n usekkew: kra n yimsemmesten ssufɣen anuẓ n lxaṭer yezmer ad yexseṛ iṣuffaten.
- Ur tesseqdceḍ ara taṣuda taḥraqt war lḥedd: tella deg ixxamen, maca tessenfali iḥerqan ibelɛanen, yezmer ad yexseṛ kra n ibuyaten u ad yuɣal d lxaṭer ma yella uɛeggiḍ ur yettwakkes ara u waman yeqqim yeččuṛ d wayen-nni. Ma tesseqdceḍ-itt kan, ḥrez iman-ik (ifegṛan, tiɣmas), ḍfer tamawt u ur tettɛeṛḍeḍ ara ad tekkseḍ uɛeggiḍ s ufus deffir.
- Ur teṭṭṛaḥ ara tisensiwin, ayen n usfaḍ neɣ ẓẓeṛ n lqahwa deg yiswiyen neɣ deg yisifunen.
- Ur teffeɣ ara zzit n tuggi neɣ isefsen: ttidɣen deg ibuyaten u ṭṭafen iseqqamen-nniḍen.
- Ur tḥettmeḍ ara s uḥeddad neɣ s tkessiṭ iquṛṛen: tzemreḍ ad tebɣuḍ neɣ ad tzuzeḍ aɛeggiḍ ɣer lebɛid.
Tigawin yelhan, am tsekkawt, afuṛet n ufus iwulmen neɣ asfaḍ aẓayan n usifun, ɣeṛsent i wuɛeggiḍen imecṭuḥen yellan ɣer uzeggir.
Ammud n yixxamen n tgemmunt d tmezdagin
Deg wexxam amatu, iẓɣalen n tuffɣa, iṛegaṛen imatuyen d ibuyaten n unzar ttbeṭṭun. Aɛeggiḍ deg uṭaq yezmer ad d-yessali aman ɣer yigtin n lqaεa. Ihi, uḥraz yeḥwaǧ tuddsa timaṭṭit: afsi n yimukan imatuyen, ttwaḍmen asenqed uqbel tizi n unzar, ssiweḍ imezdaɣ i tegnit yelhan (ulac tisensiwin, ulac isefsen) u ɣef ayen akk ur nelli ara akken ilaq ssiweḍ-it s lɣaya i uguardyan neɣ i usindik.
I yiḥricen imatuyen, aseɣwen n tezmert yella s umahil-nneɣ n usefrek n yixxamen d tmezdagin. Ma yella teḥkemeḍ deg wexxam amatu, ad d-twaliḍ daɣen talɣut ɣef tallalt-nneɣ i yisindiken d yixxamen imatuyen.
Tilɣa ur ilaq ara ad tettwaḥellelent
Kra n yiɣbula ttbanen belli ugur ɛedda asifun kan i yettwaɣelqen:
- aṭas n yimukan n waman ur ṛuḥen ara akken ilaq deg yiwen n lawan;
- waman i d-yettalin seg usifun n lqaεa neɣ seg uswiy mi ara tesseqdceḍ ibenk-nniḍen;
- iɣuzan neɣ tiɣeṛɣert i yettṛaǧun akken ɣef usfaḍ;
- tuṭṭfa n ṛṭuba i d-yettuɣalen ɣer uḍar n yiɣil neɣ deg usqif n uswiy n lqaεa;
- taḥfaṛt neɣ iṛegaṛ i d-yeffeɣ neɣ i yeqqimen yeččuṛ.
Deg tmeṭṭiwin-a, ma tettɛeṛḍeḍ s yimsemmesten neɣ s yibenkan n lawan, tzemreḍ ad tessiwḍeḍ adɣar. Yif ad tessenqedeḍ aɣeẓẓum.
Melmi i yif ad tessawleḍ i uxeddam aseḥfaḍ
Aseḥfaḍ yesɛa ayen ur nesɛi imdanen: asenqed n lḥal n yiqenwan, ibenkan yelhan i wakken ad yekkes uɛeggiḍ yebɛden neɣ ameẓẓuɣ, taɣuri ɣef tḥafṛin d iẓɣalen n waman aẓayan. Yezmer daɣen ad yaf ssebba (ibeṛṛaden, tuẓɣa, aqqaṛ ur yelhi ara, tacciwt n isefsen) deg wadɣar n uɛiwed n uɣbel kan.
Deg Dylan Services, tilɣa-a ttwaxedmen deg umahil-nneɣ n usfaḍ d waman aẓayan. Almend n umeẓẓuɣ n wadeg, tuɣalin neɣ aglam ameqqran n lḥal ad ten-yeḍmen acu i yelhan. Ma yella uɛeggiḍ yeqqnen ɣer yiseqqamen imeqqranen i d-yeddan ɣer uxxam, amahil-nneɣ n usnulfu d tuffɣa n iseqqamen yezmer daɣen ad yelhu uqbel.
Taggara: yif ad tettwabaɛdeḍ ɣef wayen i d-yeḍṛan
Tuffɣa n waman ur d-tettilli ara d tamezwarut ma yella tettxeddim. Maca, yiwen n yisaɛ n usenqed uqbel umwan ɣeṛsen i wakken ad ttwabeɛdent tmeṭṭiwin: tazeqqa n waman, iɣuzan, ixṣaṛen n ṛṭuba, tamsalt gar yiğiran deg yixxamen. Ɣer ayen i yeqqimen: kkes ayen i d-yettbanen, ɛreḍ tuffɣa, ssebɛed imsemmesten iḥerqanen akked yimsebṛiyen, u ur tettɛeṭṭileḍ ara ad tsuter tamawt ma yella tilɣa ttbanent.
Tesɛiḍ ccek ɣef lḥal n yiṣuffaten-ik, n taḥfaṛt neɣ n tuffɣa n berra? Nermes Dylan Services s uglam n lḥal-ik, u ad ak-nini tixyaṛin i yellan.





